Svo lengi sem það að ávísa ákveðnu lyfi við ákveðnum kvilla er talinn betri kostur en sá að gera  það ekki, er mikilvægt að tryggja sem kostur er aðgengi að bestu fáanlegum lyfjum hverju sinni. Okkur ber að treysta dómgreind lækna til að ávísa á þau lyf sem þeir telja nauðsynleg til þess að auka lífsgæði sjúklinga sinna. Þetta er meginhlutverk lyfja í nútíma samfélagi.

Eitt megin atriðið í umræðu um lyfjanotkun er það, að ábyrgðin á því hvaða lyf er notað, í hvaða mæli og hvers vegna, liggur hjá lækninum sem ávísar á lyfið.
 
Fagmennska lækna vefengd
Í opinberri umræðu hefur á stundum verið sett fram, að læknar búi við óeðlilegan þrýsting lyfjaframleiðenda. Það er í raun með ólíkindum að gera hreinlega ráð fyrir því í umræðu um lyfjamál að læknar séu svo einfaldir að velja lyf á forsendum lyfjafyrirtækisins fremur en á forsendum sjúklingsins og þarfa hans.

Læknar hafa áhyggjur af aðgengi að bestu lyfjunum.
Við þjóðfélagsbreytingar eins og þær sem hafa átt sér stað á Íslandi eftir hrunið getur ýmislegt orðið til þess að skerða kjör fólks. Hvað lyf varðar, þá er sú hætta fyrir hendi að aðgangur lækna, og þar með sjúklinga, að bestu lyfjunum versni. Skert aðgengi getur verið afleiðing mismunandi aðgerða. Breytt greiðsluþátttaka er ein aðgerð sem Frumtök hafa ítrekað bent á að sé áhyggjuefni.
 
Margt getur valdið aukinni lyfjanotkun
Í Vestrænum samfélögum bendir margt til þess að lyfjanotkun sé almennt að aukast og eru ýmsar ástæður fyrir því. Meðalaldur hækkar eftir því sem heilsufar fólks fer batnandi. Hærri aldur kallar hinsvegar oft á meiri lyfjanotkun. Þá liggur fyrir að betra heilbrigðiskerfi þýðir betri notkun lyfja, þar sem greiningar á sjúkdómum eru betri og meðhöndlun þeirri um leið auðvitað einnig betri. Í raun er því um fjárfestingu í lyfjum að ræða, fremur en kostnað sem skera má niður. Með fjárfestingu í góðu heilbrigðiskerfi er verið að fjárfesta er í betri heilsu.

Vöxtur í lyfjanotkun getur til dæmis verið vísbending um mikla framför á ákveðnum sviðum og að tekist hafi að draga úr kostnaði. Gott dæmi um þetta eru geðsjúkdómar, en ekki eru ýkja margir áratugir síðan legupláss fyrir geðsjúka voru margfalt fleiri en þau eru í dag, með tilheyrandi vanlíðan og kostnaði, þar sem ekki voru til lyf til að meðhöndla marga alvarlega geðsjúkdóma.

Bólusetningar eru annað gott dæmi. Kostnaður við þær getur verið talsverður, en flestum ber saman um að þar er svo sannarlega verið að fjárfesta í heilsu þjóðar og að bóluefnin séu í raun eitt mesta kraftaverk lyfjafræðinnar. Bólusetning er mikilvæg fyrirbyggjandi aðgerð þar sem bólusett er gegn mjög alvarlegum sjúkdómum, sem mörgum hverjum hefur jafnvel verið nánast útrýmt.

Þá er heldur ekki hægt að útiloka að sjúklingarnir sjálfir séu betur upplýstir um hverskonar meðferðarúrræði standa til boða, nú þegar miklar upplýsingar er hægt að nálgast í gegnum veraldarvefinn.

Nauðsyn opinnar umræðu
Líkt og fordómar gagnvart erfiðum sjúkdómum geta haft neikvæð áhrif á virkni meðferðarúrræða geta fordómar gagnvart lyfjum haft neikvæð áhrif á úrval meðferðarúrræða. Það er þess vegna sem Frumtök benda ítrekað á mikilvægi þess að læknum sé gert kleift að taka upplýsta ákvörðun. Það gera læknar með því að nýta sér þá þekkingu sem þeir búa yfir til þess að draga úr kostnaði í heilbrigðiskerfinu en auka jafnframt þjónustu við sjúklinga.

Þegar litið er á lyf og sjúkdóma í dag er nauðsynlegt að gera sér grein fyrir því að lyf hafa haft gríðarleg áhrif á líf nútímamannsins. Sjúkdómar sem í dag er auðvelt að hafa stjórn á með ódýrum lyfjum, eins og sykursýki, voru áður fyrr lífshættulegir. Tilvera lyfja hlýtur alltaf að ráðast af því hvort lyfið sé betri valkosturinn. Ef svo er, þá er eðlilegt að lyfið sé valið. Ef lyfið er valið þá mun lyfjanotkun aukast og lyfjakostnaður sem slíkur getur einnig hækkað. En hver er ávinningurinn? Hverju var bjargað? Heilsu, vellíðan, lífsgleði eða starfsævi. Það er þetta sem fjárfesting í lyfjum snýst um.