Frumtök hafa ítrekað bent á þá hættu sem breytingar á greiðsluþátttöku hins opinbera í lyfjaverði væru líklegar til að hafa í för með sér. Þann 1. mars 2009 var greiðsluþátttöku vegna hjartalyfja breytt og þegar þann 7. júní birtu Frumtök frétt þess efnis að sala á hjarta- og æðasjúkdómalyfjum hefði minnkað verulega, nokkuð sem er áhyggjuefni.

Farið var í breytingar á greiðsluþátttökunni án nægilegs samráðs á sínum tíma og var ítrekað varað við því af hálfu Frumtaka að ekki væri hyggilegt að láta nauðsynleg lyf víkja fyrir ódýrustu lyfjunum. Slíkt gæti sparað peninga til skemmri tíma en myndi kosta meira þegar upp væri staðið og væri að auki líklegt til að skaða sjúklinga í þeim flokkum sem breytt greiðsluþátttaka náði yfir.

Á málþinginu Er dýrt að spara? sem haldið var í samvinnu við Frumtök á Læknadögum 2011 kynnti Sveinbjörn Gizurarson, lyfjafræðiprófessor við Háskóla Íslands niðurstöður nýrrar rannsóknar á þessu sviði. Rannsóknin var unnin af nema í lyfjafræði, Lindu Rós Björnsdóttur, meðal annars undir handleiðslu Sveinbjörns. Flutti fréttastofa RÚV fréttir af því nú um helgina að sparnaðaraðgerðirnar sem fólust í breyttri greiðsluþátttöku væru taldar misheppnaðar. Frétt RÚV kom í kjölfar fréttar frá föstudeginum en bent var á þá niðurstöðu rannsóknarinnar, að sú ákvörðun þáverandi heilbrigðisráðherra, Ögmundar Jónassonar, um að hætta að niðurgreiða dýrari og nýrri blóðfitulækkandi lyf hafi ekki skilað sér í jafngóðri eða betri meðferð sjúklinga.

Rannsóknin staðfestir að blóðfita hafi hækkað hjá flestöllum sjúklingum. Þannig hafi illa meðhöndluðum sjúklingum fjölgað úr 27% í 46%. Aðstandendur rannsóknarinnar benda á að fleiri sjúklingar fái slæma meðferð og eru þeir jafnframt í aukinni hættu á að fá hjartaáfall. Ef ekkert verði að gert muni líkurnar á hjartaáföllum og öðrum hjartavandamálum hjá þessum hópi aukast.

RÚV fylgir málinu einnig eftir í dag, 16. febrúar, en þar kemur fram að ríkið spari ekki með þeim breytingum sem farið var út í. RÚV hefur þar eftir Þorbirni Guðjónssyni hjartalækni við Hjartamiðstöðina að ríkið tapi og að líkurnar hafi aukist á því að hjartasjúklingar veikist. Að sögn Þorbjarnar fáist engin sparnaður ef þörf er á að endurtaka aðgerðir, hjartaaðgerðir og hjartaþræðingar eða innlagnir. Þá liggur ljóst fyrir að alvarlegustu afleiðingarnar eru dauðsföll.

Í Bretlandi voru uppi áform um að leyfa lyfsölum að selja samheitalyf í stað frumlyfja en þau áform voru lögð á hilluna þar sem talið var að þau myndu ógna heilsu sjúklinga. Á heimasíðu Frumtaka birtist frétt þess efnis 15. október síðastliðinn og kom fram að ljóst væri að skera mætti niður lyfjakostnað með því að nota samheitalyf þar sem þau eiga við. Vandinn lægi hinsvegar í því að þau eigi alls ekki við í öllum tilfellum þar sem virkni samheitalyfjanna og frumlyfjanna er ekki alltaf sú sama eins og rannsókn Lindu leiðir í ljós.

Bráðnauðsynlegt er að taka á því vandamáli sem er í uppsiglingu með því að endurskoða þær breytingar sem farið var út í á greiðsluþátttöku ríkisins.