Læknadagar hafa verið vel sóttir alla vikuna og hefur ýmislegt forvitnilegt komið fram enda varla von á öðru þar sem þjóðin stendur frammi fyrir verulegum breytingum á sínum högum.
Flestir gera sér grein fyrir því að nauðsynlegt er að draga úr útgjöldum sem framast er unnt, en virðast ekki á eitt sáttir um hvað sé kostnaður og hvað sé fjárfesting.
Heilbrigðisyfirvöldum er nauðsynlegt að opna augun fyrir þeim möguleikum sem eru fyrir hendi. Dæmi finnast um að hægt sé að minnka kostnað og auka gæði á sama tíma. Lyf eru sennilega eitt besta dæmið um það enda hafa lyf dregið úr þörf á sjúkraplássum og stuðlað að því að fólk geti verið áfram á vinnumarkaði í stað þess að þurfa hjúkrun til lengri tíma. Lyf eru miðað við þetta fjárfesting, leið til að draga úr kostnaði við heilbrigðiskerfið, leið sem um leið eykur lífsgæði og gæði þeirrar þjónustu sem heilbrigðiskerfið veitir.
Það skýtur því alltaf skökku við að heyra talað um lyfjakostnað. Í þessu samhengi vekur það einnig athygli að aukin áhugi er á því, bæði hjá LSH og atvinnulífi landsins að leggjast í auknar klínískar rannsóknir. Sá áhugi kviknar af því að það er til mikils að vinna.
Miklar breytingar á Karolinska
Birgir Jakobsson er forstjóri hins þekkta Karolinska sjúkrahúss í Svíþjóð og sagði hann á málþingi Frumtaka á Læknadögum á miðvikudaginn að enn væru læknar að vinna mjög svipað og þeir gerðu árið 1975. Birgir spurði salinn hvernig menn ættu að bera sig að því að gera heilbrigðiskerfið öruggara. Það er von að Birgir spyrji þar sem í flestum löndum hækkar kostnaður í heilbrigðiskerfinu hraðar en þjóðarframleiðsla. Það þýðir með öðrum orðum að nauðsynlegt er að fá meira fyrir hverja krónu sem eytt er í kerfinu.
”Við getum ekki leyst vandann sjálf á sjúkrahúsinu” segir Birgir sem kallar eftir samstarfi heilbrigðisstofnana, iðnaðar og háskólanna. Vinna verði að því að taka burt allt það sem ekki er sjúklingunum nauðsynlegt í heilbrigðiskerfinu svo kerfið verði betra. ”Við gerum fyrirtækjunum kleift að vinna með okkur inni á spítalanum. Við vinnum saman að nýsköpun” segir Birgir. Fyrsta janúar var, undir stjórn Birgis, byrjað að vinna á þessum forsendum og er markmiðið að Karolinska verði framúrskarandi alþjóðlega á þessu sviði samstarfs.
Birgir segir forsendu breytinga vera þá að vinna hlutina öðruvísi en venjulega. Vísindamenn vita að sömu aðferðirnar leiða yfirleitt til sömu niðurstaðnanna. Ný aðferðafræði er því grunnurinn að því að heilbrigðiskerfið verði drifkraftur í hagkerfinu í stað þess að verða kostnaður.
Birgi hefur á einfaldan hátt tekist að benda á þann vanda sem íslenskt heilbrigðiskerfi, og reyndar mörg vestræn heilbrigðiskerfi, glíma við. Ef heilbrigðiskerfið er ekki drifkraftur þjóðhagslega á kostnaður þess eingöngu eftir að valda meiri og meiri vandræðum. Ef yfirvöld opna hinsvegar augun fyrir þeim tækifærum sem þau standa frammi fyrir getur heilbrigðiskerfið haft gríðarleg áhrif á hagvöxt.
Á Karolinska er verið að feta þessa leið og árangurinn lætur ekki á sér standa. Karolinska er í röð fremstu sjúkrahúsa í heimi og getur veitt betri þjónustu með minni tilkostnaði en flest önnur sjúkrahús.