Árangur af breytingum á greiðsluþátttöku ríkisins í lyfjakostnaði er óviss og breytingarnar ómarkvissar að mati rannsóknastofnunar um lyfjamál við Háskóla Íslands.

Í niðurstöðu skýrslu stofnunarinnar, þar sem könnuð voru möguleg áhrif greiðsluþátttökubreytinganna, segir að í öðrum löndum sem innleitt hafi jafn viðamiklar breytingar og hér sé um að ræða, hafi að jafnaði verið fyrirliggjandi í gagnagrunnum gögn til að nota við árangursmat.

Gagnasöfn sem nýta má til árangurs- og afleiðingamats aðgerða í heilbrigðisþjónustu eru nauðsynleg til að áhrif aðgerðanna megi meta á skilvirkan hátt.

Vantar gagnagrunna

Rannsóknastofnun um lyfjamál segir aukaverkanaskráningu hér á landi fyrir svo lítið þýði, að ómögulegt sé að sjá tölfræðilegar marktækar breytingar. Veikindadagaskráning sé sundurleit og skrá yfir læknisheimsóknir óaðgengileg vegna fjölbreytni í vali á tölvukerfum, svo eitthvað sé nefnt.

Nauðsynlegt sé að til verði gagnasöfn hér á landi sem nýst geti til árangurs- og afleiðingamats aðgerða í heilbrigðisþjónustu, þar með talið aðgerða í lyfjamálum. Á meðan slík gagnasöfn séu ekki til verði allt heilsuhagfræðilegt mat fremur ónákvæmt.

Í lokaályktun skýrslunnar segir að þegar gerðar séu kerfisbreytingar af þeirri stærðargráðu sem hér sé um að ræða, þurfi jafnframt að liggja fyrir áætlun um árangursmat, til að vita hvort þeim markmiðum sem sett voru sé náð og jafnframt hvort ófyrirséðar hliðarverkanir verði. Áætlun um árangursmat stuðli að skilvirkni, gagnsæi og markvissum sparnaðaraðgerðum.

Einmitt þessi atriði hljóti að vega þungt á lista yfir væntingar lyfjaiðnaðarins til yfirvalda í hvaða landi sem er.

Ef ráðist sé í aðgerðir af þessum toga, án nokkurrar áætlunar um árangursmat sé hætta á að aðgerðirnar verði ómarkvissar, árangurinn ógagnsær og óvissa verði um áhrif á þjóðarhag, sem og heilsu sjúklinga, bæði til lengri og skemmri tíma.


Skýrslan var unnin að beiðni Frumtaka og er í heild sinni hér.